Trung bình cộng: cách tính và ứng dụng
Trung bình cộng giúp ta đại diện cho cả một nhóm số bằng một con số duy nhất: điểm trung bình môn, nhiệt độ trung bình trong tuần, số bài trung bình mỗi ngày.
Công thức
Trung bình cộng = Tổng các số : Số các số hạng
Ví dụ: Lan được các điểm 8, 9, 7, 10. Tổng là 8 + 9 + 7 + 10 = 34. Có 4 điểm, nên điểm trung bình là 34 : 4 = 8,5.
Hiểu bằng hình ảnh "san đều"
Hình dung bốn chồng sách cao 8, 9, 7 và 10 quyển. Nếu chuyển bớt sách từ chồng cao sang chồng thấp cho đến khi bốn chồng bằng nhau, mỗi chồng sẽ có 8,5 quyển. Trung bình cộng chính là "san đều" cho mọi phần bằng nhau.
Bài toán ngược: tìm tổng từ trung bình
Nếu biết trung bình cộng và số các số hạng, em tìm được tổng: Tổng = Trung bình cộng × Số các số hạng.
Ví dụ: trung bình mỗi ngày Nam đọc 12 trang sách trong 5 ngày, vậy Nam đã đọc 12 × 5 = 60 trang.
Những lỗi thường gặp
- Đếm thiếu số hạng, nhất là khi có số 0 (điểm 0 vẫn phải tính vào).
- Quên chia, chỉ ghi tổng.
- Kết quả lớn hơn số lớn nhất hoặc nhỏ hơn số nhỏ nhất — chắc chắn đã sai.
Luyện tập
- Tìm trung bình cộng của 15, 20, 25 (đáp án: 20).
- Ba bạn có trung bình 30 viên bi. Hỏi cả ba có bao nhiêu viên? (đáp án: 90 viên).