Hệ nhị phân: máy tính hiểu mọi thứ bằng số 0 và 1

Máy tính có thể hiển thị chữ, phát nhạc, chiếu phim, nhưng thật ra bên trong nó chỉ "hiểu" hai trạng thái: có điện và không có điện, được kí hiệu là 1 và 0. Cách biểu diễn này gọi là hệ nhị phân.

Bit và byte

• Mỗi chữ số 0 hoặc 1 gọi là một bit — đơn vị thông tin nhỏ nhất.
• 8 bit tạo thành 1 byte. Một byte có thể biểu diễn 256 giá trị khác nhau (từ 0 đến 255).
• Các đơn vị lớn hơn: kilobyte (KB), megabyte (MB), gigabyte (GB).

Đếm theo hệ nhị phân

Trong hệ thập phân, mỗi hàng gấp 10 lần hàng bên phải (đơn vị, chục, trăm). Trong hệ nhị phân, mỗi hàng gấp 2 lần: 1, 2, 4, 8, 16…

• 0 → 0
• 1 → 1
• 2 → 10
• 3 → 11
• 4 → 100
• 5 → 101

Đổi số nhị phân sang thập phân

Ví dụ đổi 1011: từ phải sang trái, các hàng có giá trị 1, 2, 4, 8. Cộng các hàng có chữ số 1: 8 + 2 + 1 = 11. Vậy 1011 (nhị phân) = 11 (thập phân).

Chữ cái cũng là số

Mỗi kí tự được gán một con số theo bảng mã. Ví dụ trong bảng mã ASCII, chữ A ứng với số 65, tức 01000001 ở hệ nhị phân. Hình ảnh thì được chia thành các điểm ảnh, mỗi điểm lưu màu bằng các con số.

Thử thách

• Đổi 110 (nhị phân) sang thập phân (đáp án: 6).
• Viết số 7 ở hệ nhị phân (đáp án: 111).
• Dùng 5 ngón tay làm 5 bit (1, 2, 4, 8, 16): một bàn tay đếm được đến bao nhiêu? (đáp án: 31).