Đọc biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa
Trong sách Địa lý, em thường gặp biểu đồ khí hậu với các cột và một đường cong. Biểu đồ này cho biết thời tiết của một nơi thay đổi ra sao trong năm. Đọc được nó, em có thể biết nơi đó mùa nào nóng, mùa nào mưa nhiều.
Các phần của biểu đồ
- Trục ngang: 12 tháng trong năm (từ tháng 1 đến tháng 12).
- Cột: lượng mưa của từng tháng, đơn vị mi-li-mét (mm), xem số ở trục đứng một bên.
- Đường: nhiệt độ trung bình từng tháng, đơn vị độ C (°C), xem số ở trục đứng bên kia.
Ba bước đọc biểu đồ
- Nhiệt độ: tìm tháng có đường cao nhất (nóng nhất) và thấp nhất (lạnh nhất). Lấy hai số trừ nhau để biết biên độ nhiệt.
- Lượng mưa: tìm các tháng có cột cao — đó là mùa mưa; các tháng cột thấp là mùa khô.
- Kết luận: nơi này nóng quanh năm hay có mùa đông lạnh? Mưa đều hay mưa theo mùa?
Ví dụ: khí hậu Hà Nội
Trên biểu đồ của Hà Nội, đường nhiệt độ thấp nhất vào tháng 1 (khoảng 16–17°C) và cao nhất vào khoảng tháng 6–7 (gần 30°C). Các cột mưa cao từ khoảng tháng 5 đến tháng 10. Như vậy Hà Nội có mùa hè nóng, mưa nhiều và mùa đông lạnh, ít mưa — đặc điểm của khí hậu nhiệt đới gió mùa có mùa đông lạnh ở miền Bắc.
Lỗi thường gặp
- Đọc nhầm trục: lấy số nhiệt độ để đọc lượng mưa.
- Quên đơn vị: mm cho lượng mưa, °C cho nhiệt độ.
Thực hành: ghi nhiệt độ ngoài trời lúc 7 giờ sáng mỗi ngày trong một tuần, rồi tự vẽ một đường biểu diễn nhỏ.