Vì sao có ngày và đêm? Vì sao có bốn mùa?

Mỗi ngày Mặt Trời mọc rồi lặn, mỗi năm có xuân, hạ, thu, đông. Những hiện tượng quen thuộc ấy đều có lời giải thích đơn giản từ chuyển động của Trái Đất.

Ngày và đêm

Trái Đất tự quay quanh trục của nó, mỗi vòng quay mất khoảng 24 giờ. Nửa nào hướng về Mặt Trời thì là ban ngày, nửa còn lại ở trong bóng tối là ban đêm. Vì Trái Đất liên tục quay nên ngày và đêm cứ thay nhau xuất hiện.

Bốn mùa trong năm

Trái Đất chuyển động quanh Mặt Trời, mỗi vòng mất khoảng một năm. Trục Trái Đất nghiêng so với mặt phẳng quỹ đạo nên trong năm, mỗi bán cầu lúc nhận được nhiều ánh sáng và nhiệt hơn, lúc ít hơn.

• Khi bán cầu Bắc nghiêng về phía Mặt Trời thì bán cầu Bắc là mùa hè, bán cầu Nam là mùa đông.
• Sau nửa năm thì ngược lại.
• Vì thế hai bán cầu có mùa trái ngược nhau.

Thí nghiệm nhỏ ở nhà

Dùng một quả bóng (Trái Đất) và một chiếc đèn pin (Mặt Trời) trong phòng tối. Xoay quả bóng để thấy ngày đêm, rồi nghiêng và di chuyển nó quanh đèn để quan sát cách ánh sáng chiếu lên hai bán cầu.

Học bằng mô hình và thí nghiệm giúp các em hiểu bản chất thay vì chỉ ghi nhớ định nghĩa.

Luyện tập thêm: làm các bài luyện tập môn Địa lý trên Trạng Nguyên tại trang Luyện tập.